Οι διεθνείς αγορές πετρελαίου έδωσαν την εντύπωση ότι άφησαν πίσω τους την κρίση στη Μέση Ανατολή πολύ γρηγορότερα απ’ όσο περίμεναν ακόμη και έμπειροι αναλυτές.
Μετά την ανακοίνωση της προσωρινής αποκλιμάκωσης ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, οι τιμές του αργού υποχώρησαν εκ νέου κάτω από τα $70 το βαρέλι.
Οι επενδυτές συμπεριφέρθηκαν σαν να είχε εξαλειφθεί ο γεωπολιτικός κίνδυνος και σαν η παγκόσμια αγορά ενέργειας να επέστρεφε σταδιακά στην κανονικότητα.
Πίσω όμως από αυτή την εικόνα αισιοδοξίας κρύβονται μια σειρά από παράγοντες που ενδέχεται να αποδειχθούν πολύ πιο επίμονοι από όσο προεξοφλούν σήμερα οι αγορές.
Τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να αποτελούν το μεγαλύτερο ενεργειακό «σημείο ασφυξίας»
Παρότι η ναυσιπλοΐα έχει αποκατασταθεί εν μέρει, η κυκλοφορία δεξαμενόπλοιων απέχει ακόμη από τα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από την κρίση.
Τα ασφάλιστρα κινδύνου για τα πλοία παραμένουν αυξημένα, οι ναυλωτές εξακολουθούν να επιλέγουν ασφαλέστερες διαδρομές όπου είναι δυνατόν και αρκετές εταιρείες διατηρούν αυστηρότερα πρωτόκολλα διέλευσης.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και χωρίς γενικευμένη πολεμική σύγκρουση, η αγορά λειτουργεί με μικρότερα περιθώρια ασφαλείας.
Τα αποθέματα μειώνονται
Ένας ακόμη παράγοντας που δεν φαίνεται να αποτυπώνεται πλήρως στις τιμές είναι η κατάσταση των στρατηγικών και εμπορικών αποθεμάτων.
Τα τελευταία χρόνια πολλές χώρες αξιοποίησαν σημαντικό μέρος των αποθεμάτων τους προκειμένου να περιορίσουν τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων.
Η αναπλήρωση αυτών των ποσοτήτων δεν γίνεται από τη μία ημέρα στην άλλη. Αντίθετα, απαιτεί μήνες ή ακόμη και χρόνια σταδιακών αγορών, οι οποίες από μόνες τους δημιουργούν πρόσθετη ζήτηση στην αγορά.
Η Κίνα παραμένει ο μεγάλος άγνωστος
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση της Κίνας.
Το Πεκίνο περιόρισε σημαντικά τις εισαγωγές αργού, αξιοποιώντας σε μεγάλο βαθμό τα στρατηγικά του αποθέματα.
Αυτό βοήθησε στη διατήρηση χαμηλότερων διεθνών τιμών.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη στρατηγική δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ αόριστον.
Εάν τα κινεζικά διυλιστήρια επανέλθουν σε φυσιολογικούς ρυθμούς αγορών, η πρόσθετη ζήτηση θα μπορούσε να μεταβάλει γρήγορα τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά.
Η παραγωγή από μόνη της δεν αρκεί
Παρά την αύξηση της παραγωγής σε αρκετές χώρες, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο πόσο πετρέλαιο εξορύσσεται αλλά και πόσο μπορεί να μεταφερθεί, να αποθηκευτεί και να διυλιστεί.
Τα τελευταία χρόνια αρκετές μονάδες διύλισης τέθηκαν εκτός λειτουργίας είτε λόγω γεωπολιτικών εξελίξεων είτε εξαιτίας επενδυτικών αποφάσεων και τεχνικών εργασιών.
Ακόμη και όταν υπάρχει διαθέσιμο αργό πετρέλαιο, η περιορισμένη δυνατότητα επεξεργασίας του μπορεί να διατηρεί υψηλές τις τιμές των καυσίμων.
Ο γεωπολιτικός κίνδυνος δεν έχει εξαφανιστεί
Η προσωρινή αποκλιμάκωση δεν ισοδυναμεί με μόνιμη ειρήνη.
Η σχέση Ουάσιγκτον – Τεχεράνης παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, ενώ οποιοδήποτε νέο περιστατικό στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα την εμπιστοσύνη των αγορών.
Οι επενδυτές συχνά αφαιρούν γρήγορα το λεγόμενο "γεωπολιτικό premium" από τις τιμές, όμως ιστορικά χρειάζεται μόνο ένα σοβαρό γεγονός για να επιστρέψει μέσα σε λίγες ώρες.
Οι επιπτώσεις στην οικονομία
Μια νέα άνοδος του πετρελαίου προς τα $90 δεν θα επηρέαζε μόνο τους οδηγούς.
Θα αύξανε το κόστος μεταφορών, θα επιβάρυνε τη βιομηχανία, θα δυσκόλευε την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και θα περιόριζε τα περιθώρια των κεντρικών τραπεζών για περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων.
Για κυβερνήσεις που επιδιώκουν φθηνότερη ενέργεια και υψηλότερη ανάπτυξη, ένα τέτοιο σενάριο θα δημιουργούσε νέες πιέσεις τόσο στα δημόσια οικονομικά όσο και στα εισοδήματα των νοικοκυριών.
Η αγορά ίσως προεξοφλεί υπερβολικά αισιόδοξα σενάρια
Οι χρηματοπιστωτικές αγορές έχουν την τάση να προεξοφλούν γρήγορα την επιστροφή στην ομαλότητα.
Στην περίπτωση της αγοράς πετρελαίου, όμως, αρκετές από τις αιτίες που προκάλεσαν την αναστάτωση δεν έχουν ακόμη εξαλειφθεί.
Τα χαμηλότερα αποθέματα, οι περιορισμένες δυνατότητες διύλισης, η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και η πιθανή επανεκκίνηση της κινεζικής ζήτησης συνθέτουν ένα περιβάλλον στο οποίο η ισορροπία παραμένει εύθραυστη.
Το μεγάλο ερώτημα
Η πραγματική δοκιμασία για την αγορά δεν θα είναι οι επόμενες ημέρες αλλά οι επόμενοι μήνες.
Αν η παγκόσμια ζήτηση ενισχυθεί ταχύτερα από την προσφορά ή αν ένα νέο γεωπολιτικό επεισόδιο περιορίσει εκ νέου τις ροές από τη Μέση Ανατολή, οι σημερινές τιμές ίσως αποδειχθούν προσωρινές.
Γι’ αυτό αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι το ερώτημα δεν είναι αν το πετρέλαιο θα παραμείνει για πάντα κάτω από τα $70, αλλά πόσο γρήγορα μπορεί να επιστρέψει σε επίπεδα αισθητά υψηλότερα.
Σε μια αγορά όπου η γεωπολιτική και η προσφορά εξακολουθούν να καθορίζουν το παιχνίδι, ακόμη και μια μικρή μεταβολή στις ισορροπίες μπορεί να αρκεί για να επαναφέρει το Brent κοντά στα $90 το βαρέλι.
Jordan Blum (Fortune)
Απόδοση/Προσαρμογή/Προσθήκες πηγών: Δ.Α.
Add comment
Comments