Παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες της Άγκυρας να επανέλθει στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35, η αμερικανική κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να υπάρξει καμία αλλαγή πολιτικής όσο η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί σε υπηρεσία το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400.
Σε επίσημη επιστολή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ προς το Κογκρέσο, η οποία εστάλη εκ μέρους του Λευκού Οίκου, η Ουάσιγκτον επαναλαμβάνει ότι η ισχύουσα νομοθεσία δεν επιτρέπει ούτε την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα ούτε την παράδοση αεροσκαφών F-35, εφόσον δεν έχουν εκπληρωθεί συγκεκριμένες νομικές προϋποθέσεις.
Το μήνυμα είναι σαφές: οι πολιτικές επαφές μπορεί να συνεχίζονται, όμως το αμερικανικό νομικό πλαίσιο δεν αφήνει περιθώρια ελιγμών.
Οι S-400 παραμένουν το βασικό εμπόδιο
Σύμφωνα με την αμερικανική θέση, η Τουρκία θα πρέπει πρώτα να επιλύσει οριστικά το ζήτημα των S-400.
Αυτό σημαίνει όχι μόνο την απομάκρυνση του ρωσικού πυραυλικού συστήματος και του σχετικού εξοπλισμού, αλλά και την παροχή αξιόπιστων εγγυήσεων ότι δεν θα προχωρήσει ξανά σε ανάλογη αγορά στο μέλλον.
Μόνο τότε θα μπορούσε να εξεταστεί η πιστοποίηση που απαιτεί η αμερικανική νομοθεσία για πιθανή επανένταξη της χώρας στο πρόγραμμα των F-35.
Η επιστολή υπογραμμίζει ότι η Άγκυρα δεν έχει ακόμη εκπληρώσει αυτές τις προϋποθέσεις.
Οι συνομιλίες συνεχίζονται
Παρά τη σκληρή γραμμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διακόπτουν τον διάλογο με την Τουρκία.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επιβεβαιώνει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαβουλεύσεις με στόχο την εξεύρεση μιας λύσης που θα είναι συμβατή τόσο με την αμερικανική νομοθεσία όσο και με τις απαιτήσεις εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη συνάντηση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, μετά την οποία οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες τόσο για το ζήτημα των S-400 όσο και για τη συνολική αμυντική συνεργασία στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Η Τουρκία παραμένει σημαντικός σύμμαχος
Παρά τη διαφωνία για τους S-400, η αμερικανική κυβέρνηση αποφεύγει να παρουσιάσει την Τουρκία αποκλειστικά ως προβληματικό εταίρο.
Αντίθετα, επισημαίνει ότι οι διμερείς σχέσεις εξακολουθούν να βασίζονται σε κοινά στρατηγικά συμφέροντα, στη συνεργασία εντός του ΝΑΤΟ και στην οικονομική συνεργασία.
Η επιστολή αναφέρει ότι η Ουάσιγκτον θα συνεχίσει να συνεργάζεται με την Άγκυρα σε ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος, χωρίς όμως να παραβλέπει ενέργειες που θεωρεί ότι αντίκεινται στα αμερικανικά συμφέροντα.
Αναγνώριση του ρόλου της Άγκυρας σε διεθνείς κρίσεις
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αποδίδει επίσης στην Τουρκία ενεργό ρόλο σε μια σειρά από διπλωματικές πρωτοβουλίες.
Μεταξύ άλλων, αναφέρεται στη συμμετοχή της στις προσπάθειες διαμεσολάβησης για τον πόλεμο Ρωσίας - Ουκρανίας, στις συνομιλίες μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας, καθώς και στις εξελίξεις στη Γάζα.
Παράλληλα, αναγνωρίζεται η συμβολή της Τουρκίας στις επιχειρήσεις κατά του ISIS και στις ευρύτερες αντιτρομοκρατικές δράσεις στην περιοχή.
Η Χαμάς εξακολουθεί να αποτελεί σημείο τριβής
Το πιο ενδιαφέρον ίσως στοιχείο της επιστολής αφορά τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στις σχέσεις της Τουρκίας με τη Χαμάς.
Η Ουάσιγκτον επαναλαμβάνει ότι εξακολουθεί να ανησυχεί για τις επαφές της Άγκυρας με την οργάνωση, αλλά ταυτόχρονα αναγνωρίζει ότι αυτές αξιοποιήθηκαν πρόσφατα για την προώθηση αμερικανικών διπλωματικών πρωτοβουλιών.
Σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η τουρκική κυβέρνηση χρησιμοποίησε την επιρροή που διαθέτει στην πολιτική ηγεσία της Χαμάς ώστε να διευκολύνει την αποδοχή του αμερικανικού σχεδίου ειρήνευσης για τη Γάζα και να συμβάλει στην εφαρμογή της πρώτης φάσης της εκεχειρίας.
Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα τελευταία χρόνια οι δημόσιες τοποθετήσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπέρ της Χαμάς είχαν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο στο Κογκρέσο όσο και σε μεγάλο μέρος του αμερικανικού πολιτικού συστήματος.
Προειδοποίηση για τη χρηματοδότηση της Χαμάς μέσω Τουρκίας
Παράλληλα όμως, η επιστολή περιλαμβάνει και σαφή προειδοποίηση.
Οι αμερικανικές αρχές εκτιμούν ότι η Χαμάς εξακολουθεί να αξιοποιεί άτυπα χρηματοπιστωτικά δίκτυα και μη αδειοδοτημένα ανταλλακτήρια συναλλάγματος στην Τουρκία για τη μεταφορά χρημάτων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν να επιβάλλουν κυρώσεις σε οργανισμούς και εταιρείες που λειτουργούν ως οικονομικά δίκτυα υποστήριξης της Χαμάς, επιδιώκοντας να περιορίσουν τις παράνομες χρηματοροές προς τη στρατιωτική της πτέρυγα.
Το μήνυμα προς την Άγκυρα
Η επιστολή αποτυπώνει τη σημερινή αμερικανική στρατηγική απέναντι στην Τουρκία: συνεργασία όπου υπάρχουν κοινά συμφέροντα, αλλά αυστηρή προσήλωση στις κόκκινες γραμμές της Ουάσιγκτον σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Για την κυβέρνηση Τραμπ, οι S-400 εξακολουθούν να αποτελούν το βασικό εμπόδιο για οποιαδήποτε επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Παράλληλα, η Άγκυρα παραμένει ένας κρίσιμος περιφερειακός παίκτης, με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να διατηρήσουν ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας, ακόμη και όταν οι διαφωνίες είναι έντονες.
Το αποτέλεσμα είναι μια σχέση που χαρακτηρίζεται από συνεχή ισορροπία ανάμεσα στη στρατηγική συνεργασία και τη βαθιά δυσπιστία - μια ισορροπία που θα συνεχίσει να επηρεάζει τόσο τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις όσο και την αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Add comment
Comments