Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι επιτεύχθηκε μια σημαντική συμφωνία - πλαίσιο για τον σταδιακό αφοπλισμό της Χαμάς, την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από τη Γάζα και τη δημιουργία μιας νέας προσωρινής παλαιστινιακής διοίκησης, παρουσιάζοντάς την ως "ιστορικό βήμα" προς τον τερματισμό του πολέμου.
Ωστόσο, η ισραηλινή κυβέρνηση δεν έχει επιβεβαιώσει επισήμως ότι αποδέχεται τη συμφωνία, ενώ κορυφαίοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικοί, εκφράζοντας αμφιβολίες τόσο για τις προθέσεις της Χαμάς όσο και για την αποτελεσματικότητα του σχεδίου.
Η ανακοίνωση του Τραμπ
Με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε λόγο για συμφωνία που προβλέπει τον "πλήρη αφοπλισμό" της Χαμάς και όλων των ένοπλων οργανώσεων στη Λωρίδα της Γάζας, χαρακτηρίζοντάς την "μνημειώδες βήμα προς τον τερματισμό των συγκρούσεων".
Η εξέλιξη έρχεται έπειτα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις στο Κάιρο, οι οποίες διεξήχθησαν υπό την αιγίδα του Board of Peace (BoP), του διεθνούς μηχανισμού που δημιούργησε η κυβέρνηση Τραμπ με στόχο τη διαχείριση των μεταπολεμικών κρίσεων.
Το σχέδιο για τη «μεταπολεμική Γάζα»
Σύμφωνα με το προτεινόμενο σχέδιο, η διαδικασία θα εξελιχθεί σταδιακά και θα βασίζεται στην αρχή της αμοιβαιότητας.
Η Χαμάς θα προχωρήσει στον σταδιακό αφοπλισμό των ενόπλων δυνάμεών της, ενώ παράλληλα το Ισραήλ θα αποσύρει τις στρατιωτικές του δυνάμεις από τις περιοχές που εξακολουθεί να ελέγχει μέσα στη Λωρίδα της Γάζας.
Ταυτόχρονα προβλέπεται η μεταβίβαση της πολιτικής διοίκησης σε μια μεταβατική παλαιστινιακή τεχνοκρατική αρχή, η οποία θα αναλάβει τη διαχείριση των πολιτικών υποθέσεων μέχρι τη διαμόρφωση ενός μόνιμου διοικητικού σχήματος.
Την ασφάλεια της περιοχής θα αναλάβει μια νέα παλαιστινιακή αστυνομική δύναμη, η οποία θα εκπαιδευτεί ειδικά για τον σκοπό αυτό, με την υποστήριξη μιας Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (International Stabilisation Force - ISF).
«Η συμφωνία είναι μόνο η αρχή»
Ο ειδικός εκπρόσωπος του Board of Peace για τη Γάζα, ο Βούλγαρος διπλωμάτης Νικολάι Μλαντένοφ, δήλωσε ότι η επίτευξη της συμφωνίας αποτέλεσε αποτέλεσμα εξαιρετικά δύσκολων και πολύμηνων διαπραγματεύσεων.
Όπως επισήμανε, η πραγματική πρόκληση πλέον δεν είναι η υπογραφή του κειμένου αλλά η εφαρμογή του.
"Η αποστρατιωτικοποίηση και η αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων πρέπει να προχωρούν ταυτόχρονα και να ελέγχονται συνεχώς. Αυτό που θα συμβεί από εδώ και πέρα έχει μεγαλύτερη σημασία από την ίδια τη συμφωνία", ανέφερε χαρακτηριστικά.
Επιφυλακτικότητα από το Ισραήλ
Παρά τις πανηγυρικές δηλώσεις της Ουάσιγκτον, η κυβέρνηση του Ισραήλ δεν έχει ακόμη ανακοινώσει αν αποδέχεται επισήμως το σχέδιο.
Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ απέρριψε δημόσια κάθε προοπτική πολιτικού συμβιβασμού, δηλώνοντας ότι η μοναδική αποδεκτή λύση για το Ισραήλ είναι "η καταστροφή της Χαμάς και η ενθάρρυνση της μετανάστευσης από τη Γάζα".
Παράλληλα, σύμφωνα με ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, κυβερνητικοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι η συμφωνία έχει "ελάχιστες πιθανότητες επιτυχίας" και εκτιμούν πως αποτελεί προσπάθεια της Χαμάς να κερδίσει χρόνο.
Πηγή της ισραηλινής κυβέρνησης δήλωσε επίσης ότι το Ισραήλ εξακολουθεί να απαιτεί την πλήρη απομάκρυνση όλων των όπλων από τη Γάζα και την ολοκληρωτική αποστρατιωτικοποίηση της περιοχής, θεωρώντας ότι το προτεινόμενο σχέδιο δεν ανταποκρίνεται πλήρως στις απαιτήσεις αυτές.
Η θέση της Χαμάς
Από την πλευρά της, η Χαμάς εμφανίζεται διατεθειμένη να συμμετάσχει στη διαδικασία, θέτοντας όμως έναν βασικό όρο.
Στελέχη της οργάνωσης υποστηρίζουν ότι ο αφοπλισμός δεν μπορεί να προηγηθεί της ισραηλινής αποχώρησης, αλλά πρέπει να πραγματοποιείται παράλληλα με αυτήν.
Μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας της Χαμάς δήλωσε ότι, εάν το Ισραήλ δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις του, ούτε η οργάνωση θα εφαρμόσει το σχέδιο που συμφωνήθηκε. Η θέση αυτή αντικατοπτρίζει τη βασική φιλοσοφία του οδικού χάρτη, σύμφωνα με την οποία κάθε στάδιο ενεργοποιείται μόνο εφόσον και οι δύο πλευρές εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους.
Δύσκολη εφαρμογή
Παρότι η συμφωνία παρουσιάζεται ως σημαντική διπλωματική επιτυχία, η εφαρμογή της παραμένει εξαιρετικά σύνθετη. Η νέα μεταβατική διοίκηση της Γάζας δεν έχει ακόμη εγκατασταθεί στην περιοχή, καθώς τα μέλη της δεν έχουν λάβει άδεια εισόδου. Η εκπαίδευση της νέας παλαιστινιακής αστυνομικής δύναμης δεν έχει ακόμη ξεκινήσει, ενώ οι χώρες που έχουν εκδηλώσει πρόθεση να συμμετάσχουν στη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης - μεταξύ αυτών το Μαρόκο και το Κόσοβο - δεν έχουν ακόμη αναπτύξει προσωπικό στην περιοχή.
Σύμφωνα με το σχέδιο, θα προηγηθεί μια 14ήμερη περίοδος πλήρους παύσης των στρατιωτικών επιχειρήσεων, κατά τη διάρκεια της οποίας θα συγκροτηθεί μια Διεθνής Επιτροπή Επαλήθευσης, αρμόδια να παρακολουθεί τη συμμόρφωση και των δύο πλευρών.
Η διαδικασία δεν προβλέπει αυστηρά χρονοδιαγράμματα. Αντίθετα, κάθε επόμενο στάδιο θα ενεργοποιείται μόνο εφόσον έχει ολοκληρωθεί επιτυχώς το προηγούμενο, αφήνοντας περιθώρια προσαρμογής ανάλογα με τις εξελίξεις στο πεδίο.
Μια συμφωνία που θα κριθεί στην πράξη
Η πρωτοβουλία της κυβέρνησης Τραμπ αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη διπλωματική προσπάθεια των τελευταίων μηνών για την επόμενη ημέρα στη Γάζα. Ωστόσο, η επιτυχία της θα εξαρτηθεί από ένα στοιχείο που μέχρι σήμερα έχει αποδειχθεί εξαιρετικά δύσκολο: την αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ δύο πλευρών που βρίσκονται σε διαρκή σύγκρουση.
Με το Ισραήλ να εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με έντονο σκεπτικισμό τις προθέσεις της Χαμάς και τη Χαμάς να ζητά συγκεκριμένες εγγυήσεις για την ισραηλινή αποχώρηση, η συμφωνία απέχει ακόμη αρκετά από το να θεωρηθεί οριστική.
Το εάν θα αποτελέσει την αρχή μιας σταθερής ειρηνευτικής διαδικασίας ή ένα ακόμη αποτυχημένο διπλωματικό εγχείρημα θα φανεί τους επόμενους μήνες.
Add comment
Comments