Τραμπ: Οι Σαουδάραβες πρέπει πρώτα να αναγνωρίσουν το Ισραήλ αν θέλουν πυρηνική συμφωνία

Μία από τις σημαντικότερες γεωπολιτικές εξελίξεις των τελευταίων ετών φαίνεται να αποκτά νέα διάσταση, καθώς ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε ότι η πολυσυζητημένη συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία δεν πρόκειται να προχωρήσει χωρίς ένα ιδιαίτερα σημαντικό πολιτικό αντάλλαγμα:

Την αναγνώριση του Ισραήλ από το Ριάντ μέσω της ένταξής του στις Συμφωνίες του Αβραάμ.

Η δήλωση μετατρέπει μια ενεργειακή και τεχνολογική συμφωνία σε εργαλείο ευρύτερης αναδιάταξης της Μέσης Ανατολής, συνδέοντας το μέλλον του σαουδαραβικού πυρηνικού προγράμματος με το πιο ευαίσθητο διπλωματικό ζήτημα της περιοχής.

Το μήνυμα Τραμπ: «Καμία συμφωνία χωρίς τις Συμφωνίες του Αβραάμ»

Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι η συμφωνία για την ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας στη Σαουδική Αραβία αφορά αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς και δεν θα επιτρέπει τον εμπλουτισμό ουρανίου.

Παράλληλα, όμως, υπογράμμισε ότι η έγκρισή της εξαρτάται απόλυτα από την απόφαση του Ριάντ να ενταχθεί στις Συμφωνίες του Αβραάμ, το πλαίσιο εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ του Ισραήλ και αραβικών κρατών που είχε διαμορφώσει η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ το 2020.

Η παρέμβασή του δημιούργησε αμέσως νέα δεδομένα, καθώς μέχρι σήμερα δεν ήταν σαφές εάν η αναγνώριση του Ισραήλ αποτελούσε επίσημο όρο της συμφωνίας ή πολιτική επιδίωξη της Ουάσιγκτον.

Τι προβλέπει η πυρηνική συμφωνία

Η συμφωνία παρουσιάζεται ως πρόγραμμα ειρηνικής πυρηνικής συνεργασίας, το οποίο θα επιτρέψει σε αμερικανικές εταιρείες να συμμετάσχουν στην ανάπτυξη του πυρηνικού ενεργειακού τομέα της Σαουδικής Αραβίας.

Στόχος του Ριάντ είναι η διαφοροποίηση του ενεργειακού του μείγματος και η μείωση της εξάρτησης από το πετρέλαιο, καθώς η χώρα επιδιώκει να καλύψει μέρος των αυξανόμενων ενεργειακών της αναγκών μέσω της πυρηνικής ενέργειας.

Ο Τραμπ επιχείρησε να καθησυχάσει τις ανησυχίες περί πυρηνικής διάδοσης, διευκρινίζοντας ότι η συμφωνία δεν θα επιτρέπει εμπλουτισμό ουρανίου στο σαουδαραβικό έδαφος, ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα ζητήματα των διαπραγματεύσεων.

Οι φόβοι για νέα κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών

Παρά τις διαβεβαιώσεις της Ουάσιγκτον, αρκετοί ειδικοί εξακολουθούν να εκφράζουν επιφυλάξεις.

Η Μέση Ανατολή παραμένει μία από τις πιο ασταθείς περιοχές του κόσμου, ενώ η αντιπαράθεση με το Ιράν έχει επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο μιας περιφερειακής πυρηνικής κούρσας.

Οι ανησυχίες ενισχύονται και από παλαιότερες δηλώσεις του διαδόχου του σαουδαραβικού θρόνου, πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ο οποίος είχε δηλώσει ήδη από το 2018 ότι η χώρα του δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού όπλου, αλλά εάν το Ιράν αποκτήσει πυρηνική βόμβα, τότε η Σαουδική Αραβία θα ακολουθήσει “χωρίς καμία αμφιβολία”.

Ακριβώς γι' αυτόν τον λόγο η δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου θεωρείται από πολλούς το πιο κρίσιμο σημείο κάθε συμφωνίας.

Το εμπόδιο του Παλαιστινιακού

Το μεγάλο ερώτημα παραμένει κατά πόσο η Σαουδική Αραβία είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί τον όρο που θέτει η αμερικανική κυβέρνηση.

Μέχρι σήμερα το Ριάντ έχει επανειλημμένα διαμηνύσει ότι δεν πρόκειται να αναγνωρίσει το Ισραήλ χωρίς ουσιαστική πρόοδο προς τη δημιουργία ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.

Η θέση αυτή έχει επαναληφθεί ακόμη και μετά την υπογραφή των Συμφωνιών του Αβραάμ από άλλες αραβικές χώρες, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη μια άμεση μεταστροφή της σαουδαραβικής πολιτικής.

Μέχρι στιγμής, το Ριάντ δεν έχει σχολιάσει τις δηλώσεις του Τραμπ ούτε έχει επιβεβαιώσει ότι αποδέχεται τη συγκεκριμένη προϋπόθεση.

Οι Συμφωνίες του Αβραάμ και το μεγάλο γεωπολιτικό στοίχημα

Οι Συμφωνίες του Αβραάμ αποτέλεσαν μία από τις σημαντικότερες διπλωματικές πρωτοβουλίες της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ.

Το 2020 οδήγησαν στην εξομάλυνση των σχέσεων του Ισραήλ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν, ενώ στη συνέχεια προσχώρησαν το Μαρόκο και το Σουδάν.

Η ένταξη της Σαουδικής Αραβίας θεωρείται από πολλούς το μεγαλύτερο βήμα που θα μπορούσε να αλλάξει οριστικά τον γεωπολιτικό χάρτη της Μέσης Ανατολής, καθώς πρόκειται για τη σημαντικότερη αραβική και μουσουλμανική δύναμη της περιοχής.